Europejska Inicjatywa Obywatelska

Europejska Inicjatywa Obywatelska to kolejne działanie zaproponowane w Unii Europejskiej w odpowiedzi na deficyt demokracji w instytucjach unijnych. Uzupełnia ona prawo petycji do Parlamentu Europejskiego i prawo apelowania do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Wprowadzenie Europejskiej Inicjatywy Obywatelskiej miało umożliwić obywatelom Unii Europejskiej wywieranie wpływu na kierunki wspólnotowych działań legislacyjnych. Istota tego narzędzia sprowadza się do wezwania Komisji Europejskiej przez odpowiednią liczbę obywateli Unii Europejskiej do zaproponowania rozwiązań w kwestiach, w których Unia Europejska dysponuje kompetencjami do stanowienia prawa. Jeśli masz więc pomysł na podjęcie takiej inicjatywy i wystarczająco dużo determinacji, żeby zaangażować się w ten sposób w proces tworzenia prawa europejskiego, może to być rozwiązanie dla ciebie. Zanim jednak przystąpisz do działania, przeczytaj uważnie poniższe wskazówki.
                                          
Jak to zrobić?
 
Aby zobowiązać Komisję Europejską do zajęcia się zagadnieniem podnoszonym w danej Europejskiej Inicjatywie Obywatelskiej, jej treść musi poprzeć co najmniej milion obywateli Unii Europejskiej pochodzących z przynajmniej siedmiu spośród dwudziestu ośmiu państw członkowskich. Co więcej, w wypadku każdego z tych siedmiu państw członkowskich jest wymagane osiągnięcie minimalnej liczby deklaracji poparcia (wielkości te podaje na swojej stronie internetowej Komisja Europejska). Chcąc ułatwić gromadzenie podpisów, Komisja Europejska utworzyła specjalny portal, na którym są prezentowane wszystkie zgłoszone inicjatywy i dokładne informacje na ich temat w językach urzędowych Unii Europejskiej. Narzędzie to ułatwia zebranie w jednym miejscu danych o wszystkich inicjatywach obywatelskich, których procedurę zgłoszenia podjęto w różnych państwach członkowskich.
Portal ten pomaga także w przeprowadzeniu dużych kampanii promocyjnych powiązanych z poszczególnymi inicjatywami, bez nich zaś trudno raczej marzyć o zakończeniu powodzeniem każdej akcji gromadzenia podpisów pod daną Europejską Inicjatywą Obywatelską. Nie można tego również zrobić w pojedynkę. Dlatego dobrze jest utworzyć w tym celu organizację pozarządową lub nawiązać współpracę z istniejącymi podmiotami tego typu, funkcjonującymi w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej lub nawet na poziomie europejskim. W poszukiwaniu odpowiednich informacji i kontaktów mogą pomóc przedstawiciele inicjatywy ECI Campaign.
 
Przeprowadzenie całej procedury w co najmniej siedmiu państwach członkowskich Unii Europejskiej nie jest łatwe, nawet w sytuacji, gdy gromadzenie podpisów poparcia musi się obowiązkowo odbywać za pomocą narzędzi online (przygotowanych przez inicjatora danej akcji). Wszystko to – wraz ze zorganizowaniem odpowiednio szerokiej kampanii mającej na celu zdobycie poparcia dla danej inicjatywy – wymaga odpowiednich środków finansowych (wskazówki na temat źródeł finansowania znajdziesz w odrębnej sekcji). Zadbano przy tym o przejrzystość całego procesu, ponieważ na portalu prowadzonym przez Komisję Europejską są również publikowane informacje o najważniejszych źródłach wsparcia i wysokości przekazanych kwot dotyczące każdej zarejestrowanej inicjatywy.
 
Stosowanie Europejskiej Inicjatywy Obywatelskiej to prawo każdego obywatela Unii Europejskiej.
 
W praktyce

Mam do tego prawo:

  • Traktat o Unii Europejskiej, art. 24 („Parlament Europejski i Rada, stanowiąc w drodze rozporządzeń zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, przyjmują przepisy dotyczące procedur i warunków wymaganych do przedstawienia inicjatywy obywatelskiej w rozumieniu artykułu 11 Traktatu o Unii Europejskiej, w tym minimalnej liczby Państw Członkowskich, z których muszą pochodzić obywatele, którzy występują z taką inicjatywą)
  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 211/2011 z 16 lutego 2011 roku w sprawie inicjatywy obywatelskiej (wprowadziło przepisy proceduralne określające zasady funkcjonowania inicjatywy)