Strajki

Co zrobić, kiedy w twoim miejscu pracy są łamane prawa pracownicze? Zorganizować strajk! Spokojnie – w pierwszej kolejności wykorzystaj inne formy egzekwowania praw pracowników w ramach dialogu społecznego . Porozmawiaj ze związkami zawodowymi  lub z radą pracowników, zerknij do odpowiednich ustaw czy do układu zbiorowego . Następnie porozmawiaj z pracodawcą, najlepiej za pośrednictwem reprezentacji pracowników. Ważne jest przecież, żeby budować wzajemne zaufanie i długofalowe partnerstwo. Kiedy jednak to nie pomoże, wówczas konieczne będzie zastosowanie silniejszych środków. Czasem na tym etapie pojawia się potrzeba wywarcia mniejszego lub większego nacisku, przydadzą się więc różne umiejętności negocjacyjne – twoje lub związkowców – i zdolności wywierania wpływu na pracodawcę czy opinię publiczną. Prawem pracowników jest wejście w spór zbiorowy z pracodawcą, choć w każdym państwie członkowskim Unii Europejskiej ścieżka ta jest dokładnie uregulowana (nieco inaczej w poszczególnych państwach). Spór zbiorowy nie może być podejmowany w interesie indywidualnego pracownika, ale musi mieć charakter grupowy.

W pierwszej kolejności niezbędne jest zgłoszenie pracodawcy swoich żądań i podjęcie rokowań. Jeśli to nie rozwiąże problemu, spór może przyjąć formę mediacji, polegającej na wypracowywaniu rozwiązań przy udziale niezależnego mediatora. Kiedy jednak i to nie doprowadza do porozumienia, wyczerpały się również wszystkie dostępne instrumenty, wówczas nie ma rady. STRAJK!

Strajk polega na powstrzymaniu się osób zatrudnionych od wykonywania pracy, aby wywrzeć silny nacisk na pracodawcę w celu realizacji postulatów pracowników reprezentowanych przez związki zawodowe. Strajk jest instrumentem ostatecznym w sporze z pracodawcą i musi być poprzedzony rokowaniami i mediacją, chyba że pracodawca zwolnił organizującego strajk związkowca albo utrudniał rokowania lub mediacje. Jednocześnie uczestnictwo w strajku jest dobrowolne. Zorganizowanie strajku musi nastąpić po referendum strajkowym.
Pamiętaj jednak, że strajk nie zawsze może być prowadzony. Strajkować nie mogą osoby, których zaprzestanie pracy stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia i narusza bezpieczeństwo państwa. Ponadto prawo do strajku nie może być realizowane w niektórych kluczowych instytucjach publicznych.
 

Mam do tego prawo:

• Ustawa z dnia 23 maja 1991 roku o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (link)

Specyfika krajowa

W Polsce jedynym podmiotem, który może prowadzić strajk, jest reprezentatywna zakładowa organizacja związkowa lub – jeśli takiej nie ma – reprezentatywny związek zawodowy poproszony przez grupę pracowników. Ponadto strajk może być ogłoszony, gdy frekwencja w referendum strajkowym wyniosła co najmniej 50 % pracowników zakładu pracy i większość głosujących opowiedziała się za strajkiem. Strajk wielozakładowy może być ogłoszony po uzyskaniu zgody większości głosujących pracowników w poszczególnych zakładach pracy, które mają być objęte strajkiem, jeśli w głosowaniu w każdym z tych zakładów wzięło udział co najmniej 50% pracowników. Ogłoszenie strajku powinno nastąpić co najmniej pięć dni przed jego rozpoczęciem.
 
Zanim dojdzie do ogłoszenia strajku właściwego, może być przeprowadzony strajk ostrzegawczy – jednorazowo i na czas nie dłuższy niż dwie godziny w fazie mediacji.
Istnieje również możliwość przeprowadzenia strajku solidarnościowego w obronie praw i interesów pracowników, którzy nie mają prawa do strajku w innym zakładzie pracy. Akcja taka jednak nie może trwać dłużej niż pół dnia roboczego.
 
W czasie legalnego strajku (zorganizowanego zgodnie z przepisami) są zachowane wszystkie prawa pracownicze (na przykład prawo do świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego i uprawnień ze stosunku pracy), z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.
 
Jeśli jednak strajk zostanie przeprowadzony nielegalnie, ustawa przewiduje za to karę grzywny lub ograniczenia wolności. Z podobną sytuacją mamy do czynienia, gdy pracodawca ogranicza prawo do strajku pracowników.