Układy zbiorowe

Czy sądzisz, że minimalne warunki pracy określone w prawie (na przykład płaca minimalna, ubezpieczenia emerytalne) wystarczająco regulują zatrudnienie w twoim miejscu pracy? A może twój zakład pracy wymaga specyficznych regulacji, aby efektywnie prowadzić swoją działalność? Dlaczego zatem nie podpisać układu zbiorowego pracy?
 
Układ zbiorowy pracy to specjalna umowa między pracodawcą a pracownikami, która określa warunki pracy w danym zakładzie czy w danej branży. Warunki te jednak nie mogą być mniej korzystne dla pracownika, niż to wynika z obowiązującego prawa. Układ zbiorowy może być zawierany między pracodawcą a związkami zawodowymi na poziomie pojedynczego zakładu pracy. Na szczeblu ponadzakładowym stroną musi być organizacja pracodawców i właściwa reprezentacja związków zawodowych. Na przykład można się umówić, że wynagrodzenia w danym miejscu pracy nie są niższe niż określona kwota (wyższa niż płaca minimalna) lub że w zakładzie pracy będzie uruchomiony pracowniczy program emerytalny. Proces prowadzący do zawarcia układu zbiorowego to rokowania zbiorowe, które polegają na negocjacjach reprezentacji pracowników ze stroną pracodawcy (lub pracodawców).
 
 

Mam do tego prawo:

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku – Kodeks pracy, Dział Jedenasty (link)
• Ustawa z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych (link)
• Ustawa z dnia 23 maja 1991 roku o organizacjach pracodawców (link)

Specyfika krajowa

W Polsce, aby zawrzeć układ zbiorowy pracy, w danym miejscu pracy musi działać zakładowa organizacja związkowa, na poziomie ponadzakładowym zaś musi funkcjonować właściwa organizacja pracodawców i ponadzakładowa organizacja związkowa. Możliwe są także branżowe układy zbiorowe.
 
Rejestrowaniem zakładowych układów zbiorowych zajmują się okręgowe inspekcje pracy (dane teleadresowe są dostępne na stronie internetowej Głównego Inspektora Pracy: http://www.pip.gov.pl/pl/kontakt), z kolei rejestrowaniem układów ponadzakładowych zajmuje się Departament Dialogu i Partnerstwa Społecznego w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej: http://www.dialog.gov.pl/dialog-krajowy/uklady-zbiorowe-pracy.